پژوهشی
بیماریهای مزمن مانند سرطان،دیابت،ایدز، قلبی-عروقی ، ام اس و ....
علی افشاری؛ محمد عیوضی
چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش شفقت به خود بر حرمت نفس، بهزیستی روانشناختی، انعطاف-پذیری روانشناختی و سرسختی روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بود. روش این پژوهش نیمه آزمایشی (پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل) است. جامعه آماری این پژوهش متشکل از کلیه افراد مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مراکز درمانی تخصصی دیابت ...
بیشتر
هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش شفقت به خود بر حرمت نفس، بهزیستی روانشناختی، انعطاف-پذیری روانشناختی و سرسختی روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بود. روش این پژوهش نیمه آزمایشی (پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل) است. جامعه آماری این پژوهش متشکل از کلیه افراد مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مراکز درمانی تخصصی دیابت واقع در شهر نقده در سه ماهه اول سال 1402 بود. در این مطالعه تعداد 30 نفر به عنوان واحدهای نمونه گیری تعیین شدکه بصورت در دسترس و از بین داوطلبان انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شد.جهت گردآوری اطلاعات در پژوهش حاضر از پرسشنامه های حرمت نفس روزنبرگ (1989)، بهزیستی روانشناختی ریف (2002)، انعطافپذیری روانشناختی دنیس و وندروال (2010)، سرسختی روانشناختی کیامرثی، نجاریان و مهرابی زاده هنرمند (1377) استفاده شد. در این پژوهش جلسات آموزش شفقت به خود بر اساس طرح درمانی گیلبرت (2009) در 8 جلسه 1 ساعته اجرا شد. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشانداد که آموزش شفقت به خود بر افزایش حرمت نفس افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان 25/0 واحد تاثیر دارد (01/0>p). آموزش شفقت به خود بر افزایش بهزیستی روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان 22/0 واحد تاثیر دارد (05/0>p). همچنین آموزش شفقت به خود بر افزایش انعطافپذیری روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان 20/0 واحد تاثیر دارد (05/0>p). اما، آموزش شفقت به خود بر سرسختی روانشناختی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 تاثیر ندارد.
پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
آرش نجاتیان؛ مهناز علی اکبری دهکردی؛ امین رفیعی پور؛ زیبا برقی ایرانی
چکیده
اهداف: هدف این پژوهش، طراحی و ارزیابی مداخلهای شناختی–رفتاری–هیجانی و اجتماعی برای بیماران قلبی دارای فشارخون بالا و اختلال نعوظ بود. این مداخله با تمرکز بر بهبود عملکرد نعوظ، رضایت جنسی، ارتباط بینفردی و سلامت روان از طریق آموزش جنسی، حمایت روانی، راهبردهای ارتباطی و اصلاح سبک زندگی اجرا شد.روشها: ۳۰ مرد ۴۵ تا ۶۰ ساله ...
بیشتر
اهداف: هدف این پژوهش، طراحی و ارزیابی مداخلهای شناختی–رفتاری–هیجانی و اجتماعی برای بیماران قلبی دارای فشارخون بالا و اختلال نعوظ بود. این مداخله با تمرکز بر بهبود عملکرد نعوظ، رضایت جنسی، ارتباط بینفردی و سلامت روان از طریق آموزش جنسی، حمایت روانی، راهبردهای ارتباطی و اصلاح سبک زندگی اجرا شد.روشها: ۳۰ مرد ۴۵ تا ۶۰ ساله مبتلا به فشار خون بالا و اختلال نعوظ بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه آزمایشی که مداخله ۱۲ جلسهای را دریافت کرد و گروه کنترل که تحت مراقبت معمول باقی ماند. برنامه شامل آرامسازی، مصاحبه انگیزشی، بازسازی شناختی (بر اساس مدل متز و همکاران)، آموزش روانجنسی و مهارتهای صمیمیت بود. بر تغییر سبک زندگی و کاهش BMI نیز تأکید شد. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه IIEF و مقیاس ارتباط جنسی (SCS) بود.یافتهها: گروه آزمایشی بهبودهای معنادار و پایداری را نشان داد. نتایج آنووا با اتدازه گیری مکرر نشاندهنده اثر قوی زمان × گروه در عملکرد نعوظ و اضطراب ارتباط جنسی بود (p < 0.001). کاهش معناداری در BMI ثبت شد (χ² = 22.842، p = 0.000) و تفاوت بینگروهی در پیگیری نیز معنادار بود (U = 52.000، p = 0.012). در پیگیری، عملکرد نعوظ، میل و رضایت جنسی، رضایت از رابطه، و کاهش اضطراب ارتباط جنسی در گروه آزمایشی بهمراتب بهتر از گروه کنترل بود.نتیجهگیری: این مداخله یکپارچه با رویکرد روانشناختی و اجتماعی، همراه با اصلاح سبک زندگی، توانست عملکرد جنسی و کیفیت روابط را در مردان مبتلا به فشار خون بالا و اختلال نعوظ بهبود بخشد.
پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
گلناز معمارزاده؛ علیرضا تقوائی
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان بر ترس از بارداری و سرسختی روانشناختی در زنان 20 تا 30 ساله شهر اصفهان در بهار 1404 انجام شد. از جامعه آماری که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، 30 زن متأهل به صورت هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (درمان متمرکز بر هیجان) و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده شامل ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان بر ترس از بارداری و سرسختی روانشناختی در زنان 20 تا 30 ساله شهر اصفهان در بهار 1404 انجام شد. از جامعه آماری که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، 30 زن متأهل به صورت هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (درمان متمرکز بر هیجان) و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه سرسختی روانشناختی کیامرثی و همکاران (1377) و پرسشنامه ترس از بارداری بایرامپور (1395) بود. گروه آزمایش در ده جلسه 60 دقیقهای به مدت دو ماه تحت درمان متمرکز بر هیجان قرار گرفتند. سپس، پرسشنامهها دوباره در پسآزمون اجرا شدند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از تحلیل کوواریانس چند متغیره با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 28 استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که درمان متمرکز بر هیجان تأثیر معناداری بر افزایش و کاهش ترس از بارداری و سرسختی روانشناختی دارد (05/0 > p). بنابراین، میتوان درمان متمرکز بر هیجان را به عنوان یک روش رواندرمانی مؤثر در ارتقای سلامت روان و افزایش سرسختی روانشناختی زنان در دوران پیش از بارداری یا در مواجهه با نگرانیهای مرتبط با بارداری توصیه کرد. یافتههای این مطالعه میتواند راهنمای عملی برای روانشناسان، مشاوران و پژوهشگران حوزه سلامت روان و بهداشت باروری باشد.
پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
واحده یوسف پور؛ ایمان شاهرخ افشاری؛ الهه حجتی عابد
چکیده
افراد مبتلا به آسیبهای جسمی شدید اغلب علاوه بر محدودیتهای فیزیکی، با چالشهای روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی و PTSD مواجهاند که بهبودی را دشوارتر میکند. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی طرحوارهدرمانی مبتنی بر واقعیت مجازی و درمان شناختی-رفتاری فرآیندمدار در مدیریت PTSD انجام شد. پژوهش از نوع شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون ...
بیشتر
افراد مبتلا به آسیبهای جسمی شدید اغلب علاوه بر محدودیتهای فیزیکی، با چالشهای روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی و PTSD مواجهاند که بهبودی را دشوارتر میکند. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی طرحوارهدرمانی مبتنی بر واقعیت مجازی و درمان شناختی-رفتاری فرآیندمدار در مدیریت PTSD انجام شد. پژوهش از نوع شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون – پسآزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل افراد مراجعهکننده به کلینیک شفیعیه زنجان بود که از میان آنها 60 نفر به روش در دسترس انتخاب و بهطور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه طرحوارهدرمانی مبتنی بر واقعیت مجازی (20 نفر)، گروه درمان شناختی-رفتاری فرآیندمدار (20 نفر) و گروه کنترل (بدون درمان). ابزارهای پژوهش شامل فهرست اختلال PTSD و پروتکلهای درمانی مربوطه بود. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین نمرات دو گروه درمانی وجود ندارد (05/0p>)، اما هر دو گروه درمانی نسبت به گروه کنترل بهبود معناداری داشتند (05/0p<). در نتیجه، اثربخشی دو روش درمانی تفاوت چشمگیری ندارد.
پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
شراره قاسمی؛ خدیجه اعراب شیبانی؛ مژگان آگاه هریس؛ مهدیه رحمانیان؛ سپیده ناظمی
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی اثر بخشی درمان شناختی با تأکید بر تلههای رژیمی غذایی در بهبود شاخصهای سلامت ) هورمونهای تیروئید، T3,T4, TSH ,وزن و شاخص توده بدنیBMI )در افراد دارای اضافه وزن و کمکاری تیروئید پرداخته است . غده تیروئید با تولید هورمونهایی، متابولیسم بدن را کنترل میکند.. اختلال در تیروئید میتواند نرخ متابولیسم را کاهش ...
بیشتر
هدف: این پژوهش به بررسی اثر بخشی درمان شناختی با تأکید بر تلههای رژیمی غذایی در بهبود شاخصهای سلامت ) هورمونهای تیروئید، T3,T4, TSH ,وزن و شاخص توده بدنیBMI )در افراد دارای اضافه وزن و کمکاری تیروئید پرداخته است . غده تیروئید با تولید هورمونهایی، متابولیسم بدن را کنترل میکند.. اختلال در تیروئید میتواند نرخ متابولیسم را کاهش یا افزایش دهدکه بر وزن اثر میگذارند پژوهشها نشان میدهند که افزایش BMI اغلب با سطوح بالاتر هورمون محرک تیروئید (TSH) و افزایش احتمال کمکاری تیروئید همراه است. با این حال، نتایج کلی مطالعات در این زمینه هنوز کاملاً یکپارچه نیستند. افرادی که به دلایل مختلف مانند کمکاری تیروئید دچار چاقی میشوند، در ابتدا کاهش وزن را آسان مییابند. با این حال، به مرور زمان، به دلیل تلههای روانشناختی ، حفظ وزن کاهش یافته دشوار میشود. درمان شناختی که عمدتاً بر بهبود شناختها و الگوهای فکری فرد متمرکز است وممکن است بر فرآیندهای فیزیولوژیکی هورمونی مستقیماً تأثیری نداشته باشد.
روش پژوهش: طرح این پژوهش از نوع طرحهای پژوهشی نیمهآزمایشی به صورت گروه آزمایش و کنترل و با مراحل پیشآزمون و پسآزمون و پیگیری انجام شد در این مطالعه از نمونهگیری در دسترس برای انتخاب افراد و گمارش تصادفی برای توزیع آنها در بین ۳۰ زن مبتلا به کمکاری تیروئید و چاقی در تهران استفاده شد. شرکتکنندگان به دو گروه ازمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) تقسیم شدند. گروه ازمایش به مدت ۱۲ هفته جلسات درمان شناختی با تمرکز بر تلههای رژیمی دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای استاندارد ،آزمایشهای خونی و اندازهگیری شاخص توده بدنی (BMI) بودند، جمعآوری شدند. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) در نرمافزار SPSS-26 تحلیل شدند
یافتهها: درمان شناختی تأکید بر تلههای رژیمی بهطور معناداری وزن و BMI را کاهش داد (P<0.001) و تفاوت معناداری بین گروههای آزمایشی و کنترل در مراحل پسآزمون و پیگیری مشاهده شد .(P<0.001)
درمان شناختی با تأکید بر تلههای رژیمی تأثیر معناداری بر هورمونهای T3، T4 و TSH نداشت. اثر تعاملی گروه × زمان در این متغیرها معنادار گزارش نشده است (p = 0.358) اما اثر اصلی زمان کاملاً تأیید میشود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد درمان شناختی با تأکید بر تلههای رژیمی بهطور مؤثری وزن و BMI را در افراد با کمکاری تیروئید و اضافه وزن کاهش میدهد، گروه آزمایشی نسبت به گروه کنترل بهبودهای بیشتری را نشان داد تأثیرات در دوره پیگیری نیز پایدار ماندند. اما بر بهبود سطح هورمونهای تیروئید تأثیر معناداری ندارد.
مروری
روش شناسی تحقیق و اندازه گیری در روان شناسی سلامت
زهرا عسگری؛ یونس دوستیان
چکیده
Objective: This overview aims to synthesize evidence from systematic reviews on the characteristics of effective PSR interventions for individuals with SUDs across all recovery stages.
Method: The protocol is registered in PROSPERO (CRD420251149640). We will conduct systematic searches in PubMed, Web of Science, CINAHL, PsycINFO, EBSCOhost, Embase, Cochrane Library, and Scopus for peer-reviewed systematic reviews, meta-analyses, and scoping reviews published in English between 2015 and 2025. The search strategy, developed in adherence to PRESS guidelines, will combine keywords and MeSH terms for ...
بیشتر
Objective: This overview aims to synthesize evidence from systematic reviews on the characteristics of effective PSR interventions for individuals with SUDs across all recovery stages.
Method: The protocol is registered in PROSPERO (CRD420251149640). We will conduct systematic searches in PubMed, Web of Science, CINAHL, PsycINFO, EBSCOhost, Embase, Cochrane Library, and Scopus for peer-reviewed systematic reviews, meta-analyses, and scoping reviews published in English between 2015 and 2025. The search strategy, developed in adherence to PRESS guidelines, will combine keywords and MeSH terms for SUDs and PSR. Study selection will follow PRISMA guidelines, with screening and deduplication performed in Covidence and EndNote. Primary study overlap will be assessed using citation matrices and the corrected covered area (CCA) method. The methodological quality of the included systematic reviews will be evaluated using AMSTAR-2. The certainty of the scoping evidence will be assessed using PRISMA-ScR.
Results: The primary outcome will be the identification of key characteristics (e.g., components, delivery formats, and contextual factors) of effective PSR interventions.
Conclusion: This overview will identify and synthesize key effective practices, including specific intervention components (e.g., social skills training, psychological support, contingency management, vocational elements) and delivery formats (e.g., in-person, telehealth, integrated care models). This comprehensive framework will directly inform practitioners designing evidence-based PSR programs and guide policymakers allocating funds toward the most effective models. It will also highlight critical evidence gaps and propose future research directions, ultimately aiming to improve psychosocial outcomes and support long-term recovery for individuals with SUDs.
