پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
ابراهیم رهبر کرباسدهی؛ غلامعلی افروز؛ زهرا نقش
چکیده
با توجه به اینکه کودکان با نشانگان داون با چالشهای مختلفی در عملکرد شناختی و رفتاری مواجه هستند، بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر برنامه خانواده محور گامهای آموزشی پاسخگو بر پایه خواندن کاربردی بر کارکردهای اجرایی و عملکرد سازشی کودکان با نشانگان داون بود. روش پژوهش حاضر نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری ...
بیشتر
با توجه به اینکه کودکان با نشانگان داون با چالشهای مختلفی در عملکرد شناختی و رفتاری مواجه هستند، بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر برنامه خانواده محور گامهای آموزشی پاسخگو بر پایه خواندن کاربردی بر کارکردهای اجرایی و عملکرد سازشی کودکان با نشانگان داون بود. روش پژوهش حاضر نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی کودکان 9 تا 12 سال با نشانگان داون مراجعه کننده به مرکز توانبخشی پردیس شهرستان رشت در سال 1404 و والدین آنها تشکیل دادند. نمونه پژوهش 15 کودک با نشانگان داون بود که به صورت در دسترس انتخاب و در گروه آزمایش قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل برج هانوی، آزمون استروپ، آزمون دستهبندی کارت ویسکانسین و ویرایش سوم نظام سنجش رفتار سازشی بود. برنامه آموزشی در قالب 8 جلسه 90 دقیقهای برای والدین گروه آزمایش اجرا شد. یافتهها با روش تحلیل واریانس تکمغیری و چندمتغیری با طرح اندازهگیری مکرر یکراهه با آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرمافزارSPSS-27 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که پس از اجرای مداخله، بهبود معناداری در کارکردهای اجرایی و عملکرد سازشی کودکان با نشانگان داون مشاهده شد(0/05>p). نتایج آزمون تعقیبی نیز تأیید کرد که دستاوردهای مداخله در مرحله پیگیری حفظ شده است که نشاندهنده ماندگاری اثرات برنامه است. بر اساس یافتهها، برنامه خانوادهمحور گامهای آموزشی پاسخگو بر پایه خواندن کاربردی میتواند تلویحات مهمی در زمینه بهبود مهارتهای اجرایی و رفتاری کودکان با نشانگان داون داشته باشد و به عنوان یک مداخله امیدبخش مطرح شود.
مروری
جنبه های روانشناختی و اجتماعی پیشگیری از بیماریها
فاطمه سمیعی؛ زهرا عسگری
چکیده
هدف: این پروتکل مرور کلی با هدف ترکیب شواهد حاصل از مرورهای نظاممند و فراتحلیلها دربارهی اثربخشی مداخلات طراحیشده برای تقویت آرزوهای شغلی و اشتغالپذیری زنانی که آسیبهای چندگانه را تجربه میکنند، تدوین شده است.روشها: این پروتکل در پایگاه PROSPERO با (شماره CRD420251269873) ثبت شده است. جستجوهای نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی ...
بیشتر
هدف: این پروتکل مرور کلی با هدف ترکیب شواهد حاصل از مرورهای نظاممند و فراتحلیلها دربارهی اثربخشی مداخلات طراحیشده برای تقویت آرزوهای شغلی و اشتغالپذیری زنانی که آسیبهای چندگانه را تجربه میکنند، تدوین شده است.روشها: این پروتکل در پایگاه PROSPERO با (شماره CRD420251269873) ثبت شده است. جستجوهای نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی PubMed، Web of Science، CINAHL، PsycINFO، EBSCOhost، Embase، Cochrane Library و Scopus برای یافتن مرورهای نظاممند و فراتحلیلهای همتا-بازبینیشده و منتشرشده به زبان انگلیسی در بازهی زمانی ۲۰۱۶ تا دسامبر 2026 انجام خواهد شد. استراتژی جستجو مطابق با دستورالعملهای PRESS توسعه یافته و ترکیبی از کلمات کلیدی مبتنی بر MeSH مربوط به جمعیتهای آسیبپذیر، زنان و مداخلات رشد شغلی خواهد بود. انتخاب مقالات بر اساس دستورالعملهای PRISMA و غربالگری و حذف موارد تکراری در نرمافزارهای Covidence و EndNote انجام خواهد شد. میزان همپوشانی مقالات اولیه در مرورهای مختلف با استفاده از ماتریسهای استنادی و روش منطقهی پوششدادهشدهی اصلاحی ارزیابی خواهد شد. کیفیت روششناختی مرورهای نظاممند با استفاده از ابزار AMSTAR-2 بررسی میشود. برای تحلیل دادهها از تحلیل مضمون تأملی ششمرحلهای استفاده خواهد شد.یافتهها: پیامد اصلی این مرور کلی، شناسایی اجزای کلیدی، مکانیسمها و عوامل زمینهای مرتبط با مداخلات مؤثر در تقویت آرزوهای شغلی و اشتغالپذیری زنان آسیبدیده خواهد بود. نتایج به صورت نقشهی مضامین و خلاصهی روایی ارائه خواهند شد.نتیجهگیری: این مرور کلی، استراتژیهای مداخلهای کلیدی و مؤثر برای حمایت از رشد شغلی زنان آسیبدیده را شناسایی و ترکیب خواهد کرد. این چارچوب جامع بهطور مستقیم به طراحان برنامههای مبتنی بر شواهد در طراحی مداخلات کمک کرده و سیاستگذاران را در تخصیص منابع به مدلهای مؤثر و مقیاسپذیر راهنمایی خواهد کرد. همچنین، شکافهای شواهدی حیاتی را برجسته کرده و جهتهای پژوهشی آینده را پیشنهاد خواهد کرد و در نهایت، هدف آن توسعهی شغلی و مشارکت اقتصادی این گروه از زنان است.
پژوهشی
بیماریهای مزمن مانند سرطان،دیابت،ایدز، قلبی-عروقی ، ام اس و ....
فاطمه بیان فر؛ هنگامه بلورساز مشهدی
چکیده
مقدمه: هدف از این مطالعه بررسی اثربخشی رفتاردرمانی شناختی کوتاه مدت بر نگرشهای ناکارآمد، سبک زندگی و تحمل پریشانی در جوانان مبتلا به پر فشاری خون بود.روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری بود. جامعه آماری تمامی بیماران مرد جوان مبتلا به پر فشاری خون مراجعه کننده به بیمارستان ...
بیشتر
مقدمه: هدف از این مطالعه بررسی اثربخشی رفتاردرمانی شناختی کوتاه مدت بر نگرشهای ناکارآمد، سبک زندگی و تحمل پریشانی در جوانان مبتلا به پر فشاری خون بود.روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری بود. جامعه آماری تمامی بیماران مرد جوان مبتلا به پر فشاری خون مراجعه کننده به بیمارستان محب مهر تهران بین فروردین تا مهر 1404 بود. از این جامعه نمونهای به حجم 30 نفر به روش نمونه گیری هدفمند، انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش درمان شناختی رفتاری کوتاهمدت (2012)Rudd را دریافت کرد. گروه کنترل فقط مراقبتهای معمول پزشکی را دریافت نمود. 45 روز پس از مداخله هر دو گروه مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل نگرش ناکارآمدWeissman& Beck ، (1978)، سبک زندگی Walker et al (1995)، تحمل پریشانی Simmons& Gaher (2005) بودند. برای تجزیه وتحلیل دادهها از آنالیز واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد.یافتهها: درمان شناختی رفتاری کوتاهمدت بر نگرش ناکارآمد (913/32=F ،004/0>p) ، سبک زندگی (665/9=F ،002/0>p) و تحمل پریشانی (313/11=F ،001/0>p) مبتلایان به پر فشاری خون اثربخش بود. میزان اندازه اثر شناختدرمانی کوتاهمدت بر نگرش ناکارآمد 54/0، سبک زندگی 26/0 و تحمل پریشانی 29/0 درصد بود. این تأثیرات مثبت در مرحله پیگیری نیز پایدار ماند. نتیجهگیری: رفتاردرمانی شناختی کوتاه مدت میتواند بر بهبود شاخصهای رفتاری-روانی مبتلایان به پر فشاری خون سودمند باشد. پیشنهاد میشود در طرحریزی مداخلات توانبخشی جهت ارتقای عملکرد این بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
پژوهشی
جنبه های روانشناختی در سلامت و بیماریها
هامون بابائی؛ عزت اله احمدی؛ رضا عبدی
چکیده
هدف: با توجه به رشد جمعیت سالمندان، شناسایی عوامل مرتبط با کاهش استرس ادراک شده و برنامه ریزی و همچنین کمک به ارتقای بهزیستی روانی آنها ضروری به نظر می رسد. این مطالعه با هدف ارائه مدلسازی معادلات ساختاری برای تأثیر استرس ادراکشده بر رابطه بین روانرنجورخویی و بهزیستی روانشناختی در سالمندان انجام شد.روش: این پژوهش یک مطالعه توصیفی ...
بیشتر
هدف: با توجه به رشد جمعیت سالمندان، شناسایی عوامل مرتبط با کاهش استرس ادراک شده و برنامه ریزی و همچنین کمک به ارتقای بهزیستی روانی آنها ضروری به نظر می رسد. این مطالعه با هدف ارائه مدلسازی معادلات ساختاری برای تأثیر استرس ادراکشده بر رابطه بین روانرنجورخویی و بهزیستی روانشناختی در سالمندان انجام شد.روش: این پژوهش یک مطالعه توصیفی همبستگی است که از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. در این پژوهش 214 نفر از سالمندان شهر تبریز به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. در این تحقیق از پرسشنامه استرس ادراک شده کوهن و همکاران (1983)، پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف (1989) و پرسشنامه روان رنجوری کاستا و مک کری (1992) استفاده شد. دادهها با استفاده از روش همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری (نرمافزار SPSS و LISREL) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که روان رنجورخویی رابطه مستقیم و غیرمستقیم با بهزیستی روانشناختی دارد و استرس ادراک شده می تواند میانجی مؤثری باشد.نتیجه گیری: با کاهش استرس در سالمندان می توان روان رنجورخویی آنها را کاهش داد و بهزیستی روانی آن ها را افزایش داد.
پژوهشی
مداخلات روانشناختی در سلامت و بیماریها
راضیه آبزن؛ باب الله بخشی پور جویباری
چکیده
هدف:. هدف این پژوهش اثربخشی زوج درمانی راهحل مدار بر رضایت و سازگاری زناشویی زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون بود.روش: پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه و پیگیری ۳ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون تحت پوشش مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی استان ...
بیشتر
هدف:. هدف این پژوهش اثربخشی زوج درمانی راهحل مدار بر رضایت و سازگاری زناشویی زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون بود.روش: پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه و پیگیری ۳ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون تحت پوشش مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر که در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش 30 نفر از زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون بودند به روش هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در دوگروه آزمایشی وگواه گمارش شدند (هر گروه 15 نفر). پس از اجرای پیش آزمون، شرکت کنندگان گروه آزمایشی، زوج درمانی راهحل مدار مکدونالد (2007)، به مدت 8 جلسه هر جلسه 90 دقیقه (یکبار در هفته) به صورت گروهی دریافت کردند. سپس مرحله پسآزمون وبعد از 3 ماه مرحله پیگیری انجام گردید. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامهی رضایت زناشویی هادسون (1999) و پرسشنامهی سازگاری زناشویی( اسپانیر، 1976) بود. جهت تجزیه وتحلیل دادها، از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر با استفاده از نرم افزار Spss-26 انجام شد.نتایج: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که زوج درمانی راهحل مدار بر رضایت و سازگاری زناشویی زوجین دارای همسر مبتلا به سرطان خون تأثیر دارد (05/0>P) و این تأثیر در پیگیری سه ماهه نیز پایدار بود (05/0>P).نتیجهگیری:. براساس نتایج این پژوهش، به نظر میرسد زوجدرمانی راهحلمدار میتواند به عنوان یک مداخله مؤثر در بهبود کیفیت روابط زناشویی زوجین درگیر با سرطان خون مورد استفاده قرار گیرد. این روش با تمرکز بر توانمندیهای زوجین و راهحلهای عملی، میتواند به آنها در سازگاری با شرایط دشوار بیماری کمک کند. پیشنهاد میشود این مداخله به عنوان بخشی از برنامههای حمایتی مراکز تخصصی سرطان مورد توجه قرار گیرد.
پژوهشی
جنبه های روانشناختی در سلامت و بیماریها
اسماعیل سلیمانی؛ شهلا علیلو
چکیده
زمینه: پژوهش حاضر با هدف مقایسه نارسایی کنش جنسی، صمیمیت زناشویی و تعادل عاطفی در سالمندان دارای حساسیت انزجاری جنسی و سالمندان بدون این حساسیت انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع علی-مقایسهای بود. نمونه شامل ۶۰ سالمند متأهل (۳۰ نفر دارای حساسیت انزجاری جنسی و ۳۰ نفر بدون این حساسیت) از مراکز بهداشتی و مشاورهای شهر خوی بود که بهصورت ...
بیشتر
زمینه: پژوهش حاضر با هدف مقایسه نارسایی کنش جنسی، صمیمیت زناشویی و تعادل عاطفی در سالمندان دارای حساسیت انزجاری جنسی و سالمندان بدون این حساسیت انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع علی-مقایسهای بود. نمونه شامل ۶۰ سالمند متأهل (۳۰ نفر دارای حساسیت انزجاری جنسی و ۳۰ نفر بدون این حساسیت) از مراکز بهداشتی و مشاورهای شهر خوی بود که بهصورت هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه عملکرد جنسی زنان(FSFI)و شاخص بینالمللی عملکرد نعوظ (IIEF) مردان، روزن و همکاران(2000)، پرسشنامه تعادل عاطفی (SPANE) دینر و همکاران (2010) ، پرسشنامه نیازهای صمیمیت(INQ) باگاروزی(2001) و پرسشنامه حساسیت انزجاری(DSQ) مککوالی و روزی (1994) بود. دادهها با آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیری (MANOVA) و توسط نرمافزار SPSS-22 تحلیل شدند.
یافتهها: میانگین سنی شرکتکنندگان 43/69 سال بود که 33/78% زن و 66/21% مرد بودند. نتایج نشان داد که افراد دارای انزجار جنسی در مقایسه با افراد بدون انزجار جنسی، عملکرد جنسی ضعیفتر، صمیمیت زناشویی پایینتر و ناپایداری روانی بیشتری داشتند(p<0/001). علاوه بر این، بین تمام زیرمقیاسهای صمیمیت زناشویی و تعادل روانی در دو گروه تفاوت معناداری مشاهده شد.
نتیجهگیری: حساسیت انزجاری جنسی میتواند عاملی بازدارنده در عملکرد جنسی سالمندان باشد و از طریق کاهش صمیمیت زناشویی و برهم زدن تعادل عاطفی، کیفیت زندگی آنان را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین، در نظر گرفتن این عامل در مداخلات روانشناختی و درمانی برای بهبود روابط زناشویی و سلامت روان سالمندان ضروری است.